Njohës të çështjeve politike vlerësojnë se deklarata e përbashkët e Francës, Gjermanisë dhe Italisë do ta ndryshojë rrjedhën e dialogut Kosovë-Serbi. Ata theksojnë se për herë të parë, përveç Kosovës, edhe Serbisë do t’i kërkohen hapa konkretë në drejtim të normalizimit të marrëdhënieve. Kjo, sipas tyre, do ta balancojë këtë proces, që është vlerësuar se deri tash ka qenë asimetrik.
Deklarata e përbashkët e Francës, Gjermanisë dhe Italisë, me të cilën iu kërkua Kosovës themelimi i Asociacionit e Serbisë njohja de facto, do ta ndryshojë qasjen e dialogut dhe pozicionin e Kosovës në të, thonë njohës të çështjeve politike.
Akri Çipa ka theksuar se përfshirja direkte e tre liderëve në dialog dhe deklarata e tyre do ta adresojë asimetrinë brenda bisedimeve, për të cilën ka pasur vërejtje nga akterë të ndryshëm e edhe nga kryeministri kosovar.
“Përfaqësuesi i lartë Borell dhe ndërmjetësi Lajçak kanë qenë shumë me evazivë dhe e kanë pjesëzuar gjithë dialogun te çështja e asociacionit duke e vënë gjithë presionin ndaj Kosovës dhe duke mos kërkuar asnjë detyrim reciprok nga Serbia. Kjo ndryshon në qasjen e tre liderëve dhe tash mendoj se ndryshon pak edhe pozicioni i Kosovës në raport me dialogun”, ka deklaruar njohësi i çështjeve politike.
Ai ka thënë se me kërkesën për njohjen de facto, për herë të parë, Serbisë do t’i kërkohen hapa konkretë në normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.
“Tash materializohen e zeza mbi të bardhë, çështjet dhe obligimet të cilat duhet t’i ndërmarrë Serbia. Fjala vjen, njohja de facto e Kosovës nga Beogradi, një koncept që është përfolur dhe është diskutuar nga zoti Kurti që e ka paraqitur atë si arritjen e marrëveshjes së Ohrit ose të udhërrëfyesit që doli nga ai diskutim, por që deri më sot nuk ka qenë e shkruar dhe e konkretizuar në mënyrën më të dukshme të mundshme”, ka thënë tutje ai.
Por analisti politik, Branislav Kërstiq, është skeptik se Serbia do t’i përmbahet kërkesës së Francës, Gjermanisë dhe Italisë për jetësimin e njohjes de facto.
Ai ka thënë se së paku deri në përfundim të zgjedhjeve në Serbi, që pritet të mbahen në dhjetor, presidenti serb, Aleksandër Vuçiq, nuk do të bëjë lëvizje në atë drejtim.
“Ne e dimë që autoritetet ndërkombëtare me vite janë duke kërkuar nga Prishtina zyrtare kriteret, dhe krijimi i Asociacionit është kusht i parë. Në anën tjetër Serbia e ka obligim ta sigurojë pranimin de facto të shtetit Kosovës. Nga pozita e Beogradit zyrtar para se të kryhen zgjedhjet në dhjetor më duket që nuk do të kemi lëvizje në asnjë drejtim”, ka thënë ai.
Për pranimin e draftit të Asociacionit, kryeministri Kurti ka marrë kritika nga opozita kosovare.
